สวัสดีครับวันนี้ผมจะมาแนะนำให้รู้จักกับส่วนหนึ่งของเทคโนโลยีทางด้านวิศวกรรมชีวการแพทย์ที่ได้รับเลือกให้เป็นสุดยอดเครื่องมือซึ่งเกิดขึ้นในปีที่ผ่านมา โดยการจัดอันดับของเว็บไซต์ MedGadget ต้องบอกก่อนนะครับว่า เทคโนโลยีเหล่านี้อาจไม่ได้บ่งบอกถึงความแปลกใหม่ในเชิงของงานวิจัยทางวิชาการ แต่ตัวอย่างของเทคโนโลยีเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงประโยชน์ที่เกิดขึ้นจริงกับวงการแพทย์ และส่งผลให้ผู้พัฒนาเทคโนโลยีสามารถก่อตั้งบริษัทขึ้นมาทำรายได้เชิงพาณิชย์ได้จริง

1. FLEXDEX

FLEXDEX เป็นเครื่องมือที่ใช้ช่วยในการผ่าตัดแบบไม่รุกล้ำเข้าสู่ร่างกายผู้ป่วยมาก (minimally invasive surgery) หรือที่รู้จักกันดีในชื่อการผ่าตัดแบบส่องกล้องนั่นเอง (laparoscopic) ซึ่งมือของแพทย์ผู้ผ่าตัดนั้นไม่ได้เข้าไปสัมผัสอวัยวะภายในโดยตรง แต่จะกระทำ FLEXDEX ที่มีลักษณะคล้ายมือจับซึ่งมีด้ามที่ยาว และเรียวเล็กเพียงพอที่จะสอดใส่เข้าไปภายในช่องแคบๆ กลไกต่างๆถูกออกแบบ ให้สอดคล้องกับการเคลื่อนไหวของมือมนุษย์อย่างเป็นธรรมชาติ เช่นการหมุนข้อมือ หยิบจับสิ่งของด้วยปลายนิ้ว เป็นต้น หรือกล่าวได้อย่างง่ายว่า FLEXDEX จะช่วยให้แพทย์ผู้ทำการผ่าตัดนั้นรู้สึกถนัดมือราวกับว่าได้ยื่นมือเข้าไปภายในลำตัวของผู้ป่วยจริงๆ เครื่องมือชิ้นนี้แสดงให้เห็นถึงประโยชน์ของกลไกเชิงกลที่ไม่ต้องพึ่งพิงระบบไฟฟ้าหรือเซ็นเซอร์ใดๆ

2.  Levita™ Magnetic Surgical System

Levita ช่วยในการผ่าตัดแบบส่องกล้องโดยเจาะจงไปที่การผ่าตัดถุงน้ำดี เพื่อลดการนำอุปกรณ์หลายชนิดสอดใส่เข้าไปภายในลำตัวของผู้ป่วยในเวลาเดียวกัน จากคลิปวิดีโอจำลองการใช้งานด้านบนจะเห็นได้ว่า ขั้นตอนแรกมือจับจะถูกยื่นเข้าไปเพื่อให้ส่วนปลายด้าบจับกับปลายขั้วของถุงน้ำดี จากนั้นผู้ทำการผ่าตัดจะปลดหัวจับค้างไว้ภายใน และดึงเพียงส่วนด้ามกลับออกมา ขั้นตอนต่อมาคือใช้อุปกรณ์เพื่อการตัดถุงน้ำดีสอดใส่เข้าไป หลังจากถุงน้ำดีถูกตัดแล้วจะตกลงอยู่ภายในลำตัวพร้อมด้วยหัวจับที่ติดอยู่ตั้งแต่ขั้นตอนแรก แต่เนื่องด้วยหัวจับนี้มีสารแม่เหล็กที่สามารถถูกดึงดูดโดยแม่เหล็กจากภายนอกได้ เพื่อทำการเก็บทั้งหัวจับ และถุงน้ำดีกลับออกมาภายนอก ผู้ผ่าตัดได้ใช้อุปกรณ์ซึ่งสร้างสนามแม่เหล็กแนบไว้บริเวณหน้าท้องของผู้ป่วย เพื่อทำการดูดติดหัวจับและถุงน้ำดีให้เข้าสู่ตำแหน่งที่จะสามารถประกอบกลับคืนปลายด้านจับ สุดท้ายผู้ผ่าตัดก็จะสามารถนำออกมาสู่ภายนอกได้

3. Uscan

uscan_product_1

แม้ว่าเทคโนโลยีการถ่ายภาพ ultrasound ไม่ได้มีพัฒนาการที่ก้าวกระโดดมาเป็นเวลายาวนานแล้ว แต่ประเด็นของความสะดวกสบายในการใช้งานก็ยังเป็นเรื่องที่ได้รับความสนใจอยู่เสมอ Uscan มุ่งเน้นไปที่การตรวจวินิจฉัยโรคที่เกี่ยวข้องกับกระเพาะปัสสาวะ โดยอุปกรณ์ในส่วนของการถ่ายภาพนั้นจะไม่มีจอภาพติดอยู่ แต่ข้อมูลภาพถ่ายสามารถถูกส่งผ่านระบบไร้สายไปยังอุปกรณ์รับภาพที่รองรับระบบปฏิบัติการ Android ได้อย่างสะดวกเช่น smart phone, tablet  เป็นต้น ซึ่งนับว่าสร้างความสะดวกต่อการพกพา และใช้งาน นอกจากนี้ทางทีมพัฒนาเองยังได้พัฒนาซอฟต์แวร์ที่สามารถวัดปริมาตรกระเพาะปัสสาวะได้อย่างแม่นยำอีกด้วย

4. BrainScope

brainscope

BrainScope เป็นบริษัทที่พัฒนาเครื่องมือการวัด (Ahead® 300 ) ซอฟต์แวร์ และบริการฐานข้อมูล เพื่อช่วยในการตรวจวินิจฉัยผู้ป่วยที่ได้รับการกระทบกระเทือนทางสมอง ตัวของเครื่องมือวัดจะมุ่งเน้นไปที่สัญญาณสมองที่วัดได้จากภายนอก หรือที่เรียกกันว่าการวัด EEG ส่วนซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการวิเคราะห์สัญญาณสมองนี้ได้ใช้ประโยชน์จากองค์ความรู้ ทางด้าน Machine Learning ปัจจุบันเครื่องมือดังกล่าวได้ผ่านการตรวจสอบมาตรฐานสากล และได้รับอนุญาตให้นำเข้าทดสอบใช้งานจริงโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญตามโรงพยาบาลต่างๆ

5. MINIMED 670G SYSTEM

img-670g

Medtronic เป็นบริษัทชั้นนำด้านอุปกรณ์การแพทย์ ซึ่งรวมไปถึงเครื่องมือวัดปริมาณน้ำตาลในเลือดแบบพกพาสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน เพื่อที่ผู้ป่วยจะสามารถติดตาม และควบคุมปริมาณน้ำตาลได้อย่างต่อเนื่อง (continuous) ตัวของเครื่องมือวัดนั้นแม้จะรุกล้ำเข้าสู่ภายในผิวหนัง แต่ก็เพียงเล็กน้อยเพราะมีเพียงเข็มวัดขนาดเล็กมากๆที่ไม่ได้ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเจ็บขณะถูกสอดใส่เข้าไปใต้ผิวหนัง เพื่อทำให้เกิดระบบที่ครบวงจรในปีที่ผ่านมา Medtronic ได้นำเสนอสินค้าชิ้นใหม่นั่นคือ MINIMED 670G SYSTEM ซึ่งมีทั้งส่วนของเครื่องมือวัด และ Insulin pump ที่ทำหน้าที่ในการฉีดอินซูลินเข้าสู่ร่างกายอย่างอัตโนมัติ ปริมาณและช่วงเวลาของการฉีดนั้นก็ขึ้นอยู่กับระดับน้ำตาลในเลือดที่วัดได้นั่นเอง

6. The world’s first Cybathlon

manmachine

อันนี้เป็นของแถมครับ เป็นการแข่งขันกีฬาที่เกิดจากความร่วมมือกันระหว่างผู้พิการ และผู้พัฒนาเทคโนโลยีซึ่งถูกใช้ในการเพิ่มพูนสมรรถนะของผู้พิการ เช่น แขนกล ขากล การใช้สัญญาณสมองควบคุมสิ่งต่างๆ เป็นต้น [The Championship for Robot-Assisted athletes, Zurich, 8 October 2016
http://www.cybathlon.com]

เทคโนโลยีที่ผมหยิบยกมาในบทความนี้ ล้วนแล้วแต่ไม่เกินความสามารถของวงการวิศวกรรม วิทยาศาสตร์ และการแพทย์ของไทยครับ ผมจึงมีความหวังว่าวันหนึ่งเราจะเห็นการเติบโตขององค์ความรู้ และความสนใจทางด้านเหล่านี้เพิ่มมากขึ้นในสังคมไทย … หันมาลงทุนให้กับชีวิตเพื่อนมนุษย์กันเถอะครับ

อ้างอิงข้อมูล และรูปภาพจาก
http://flexdex.com/
http://levita.com/
http://www.signosticsmedical.com/products/uscan/
http://brainscope.com/
http://www.medtronicdiabetes.com/products/minimed-670g-insulin-pump-system
http://www.bbc.com/culture/story/20161221-the-most-striking-photos-of-the-year?ocid=twcul

Advertisements